Misschien heb je al meerdere keren de door ingehouden weemoed gekenmerkte bundel Winterhard van Miriam van Hee (De Bezige Bij) gesmaakt. Nog niet? Spring dan gauw op je fiets en peddel richting dichtst bijzijnde betere boekhandel. Of bibliotheek.

Maar ook intrigerend inspirerend kan het volgende zijn: voetreflexologie. Dat is een geneeswijze waar bij een patiënt oordeelkundig in bepaalde lichaamsdelen en/of organen de pijn wordt weggenomen door op bepaalde punten van de tenen en de voetzolen druk uit te oefenen.

Beeld je in dat je door repetitief in een gedicht bepaalde woorden en/of beelden te gebruiken je iemand kon doen lachen/huilen/zweven/spinazie koken/dansen …

Dus een gedicht als een bezweringsformule, een mantra, maar dan poëtisch geformuleerd. En met een welbepaald doel voor ogen. Zoals je in exotische landen allerlei kruidenmengsels en drankjes kunt kopen tegen allerlei soorten ziektes en verdriet.

© Daniel Billiet

Misschien heb je al meerdere keren de bejubelde bundel Allemansgek van Luuk Gruwez (De Arbeiderspers) gesmaakt. Nog niet? Spring dan gauw op je fiets en peddel richting dichtst bijzijnde betere boekhandel. Of bibliotheek.

Maar ook intrigerend inspirerend kan het volgende zijn: in het grensdorp Watou installeerde de Japanner Masashi Echigo een soort muur van deuren. Her en der in het dorp en omstreken vond hij allerlei deuren: voordeuren, kastdeuren, hekkens, achterdeuren, kanteldeuren… Hij spijkerde die heel uiteenlopende deuren tot een soort nieuwe grens aan elkaar. Het is meer dan een intrigerend knap plastisch beeld. Het is ook een metafoor: een deur is een grens maar ook een mogelijkheid om van de ene ‘ruimte’ naar de andere te gaan. Soms zit een deur op slot. Wat bevindt zich achter elke deur? Hoeveel deuren ‘heeft’ iemand?

Probeer aan alle mogelijk deuren te denken waarmee jij geconfronteerd wordt. Autoportieren, valdeuren, klapdeurtjes, kelderluik, oma’s kastdeur… Bouw een gradatie op van bijvoorbeeld klein naar groot of van concreet naar abstract. Combineer je concrete deuren met abstracte.

© Daniel Billiet

Misschien heb je al meerdere keren de volkomen over het hoofd geziene, slim sterke bundel De pruik van Bach van Lidwiene Vermeij (Uitgeverij Eigenwerk, Enschede) gesmaakt. Nog niet? Spring dan gauw op je fiets en peddel richting dichtst bijzijnde betere boekhandel. Of bibliotheek.

Maar ook intrigerend inspirerend kan het volgende zijn: in de film Children of a lesser God probeert iemand aan het dove hoofdpersonage duidelijk te maken wat muziek is. En dat is precies je opdracht voor vandaag: jij moet met woorden een doof persoon proberen duidelijk te maken wat muziek is. Als-vergelijkingen strekken tot aanbeveling. Metaforen zijn nog meer uitverkoren. Hmm, benieuwd hoe zo’n gedicht klinkt.

© Daniel Billiet

Misschien heb je al meerdere keren de geheel door taal doordesemde bundel Laat(avond)taal van David Troch (Poëziecentrum) gesmaakt. Nog niet? Spring dan gauw op je fiets en peddel richting dichtst bijzijnde betere boekhandel. Of bibliotheek.

Maar ook intrigerend inspirerend kan het volgende zijn: nieuwe oude prentbriefkaarten. Inspelend op zwaar nostalgische trekjes in deze crisistijden worden veel nieuwe oude prentbriefkaarten aangemaakt. Maar dat kun jij natuurlijk in woorden nog zoveel beter. Niet ongezellig is het aanzwengelen van je inspiratiemotortje door enkele van die nieuwe oude of echte oude te bekijken. Probeer ook eens je spreekwoordenboek. Daar staan zoveel oude in onbruik geraakte zegswijzen in. Stel je dan voor dat jou gevraagd wordt een poëziekaart te ontwerpen. Maak je niet te veel zorgen over het beeld, een graficus staat je slaafs terzijde. Het komt op het idee aan. En jij schrift natuurlijk het wat overtrokken oubollige korte gedicht.

© Daniel Billiet

Misschien heb je al meerdere keren de onverwoestbare bundel Parken en woestijnen van Vasalis (G.A. van Oorschot) gesmaakt. Nog niet? Spring dan gauw op je fiets en peddel richting dichtst bijzijnde betere boekhandel. Of bibliotheek.

Maar ook intrigerend inspirerend kan het volgende zijn: soms slaat het noodlot toe en belandt iemand na een verkeersongeluk in een rolstoel. Beide benen verlamd. Maar je trekt toch met die vriend in zijn rolstoel de straat op. Je ontmoet een kennis en je slaat een praatje. Maar de rolstoelgebruiker wordt letterlijk over het hoofd gezien bij het gesprek.

Daarna hebben we een bordje gemaakt dat sindsdien altijd mee gaat: “Hallo! Mijn stem is zijn benen niet kwijt!”

Opdracht: schrijf een gedicht dat zo’n rolstoelgebruiker meeneemt op straat. Bedenk dat het niet de bedoeling is om een billboard mee te sleuren… Dus denk richting een kwatrijn, een haiku, een senryu…

© Daniel Billiet

Ongetwijfeld heb je al meerdere keren de volstrekt eigenzinnige debuutbundel Berichten van de Pan American Airlines & co van Peter Theunynck (Manteau) gesmaakt. Nog niet? Spring dan gauw op je fiets en peddel richting dichtst bijzijnde betere boekhandel. Of bibliotheek.

Maar ook intrigerend inspirerend kan het volgende zijn: als kind nam de Amerikaanse filmmaakster Miranda Jury (The Future, Me and You and Everyone We Know) haar eigen stem op. Later draaide ze het cassettebandje af om met zichzelf te kunnen praten. Stel je voor dat jij toevallig ook cassettebandjes hebt met je kinderpraat, vragen, verhaaltjes, liedjes… En dat door een wonderlijk gegeven – een gedicht schrijven bijvoorbeeld – jij nu met je vroegere zelf kunt praten. Wow! Fascinerend. Enorme mogelijkheden ontrollen zich nu plots voor je geestesoog. Wel, schrijf ze op in dichtvorm.

© Daniel Billiet

Misschien heb je al meerdere keren de eeuwig jeugdige bundel Soms is alles eeuwig van Leo Vroman (Querido) gesmaakt. Nog niet? Spring dan maar gauw op je fiets en peddel richting dichtst bijzijnde betere boekhandel. Of bibliotheek.

Maar ook intrigerend inspirerend kan het volgende zijn: neem bijvoorbeeld de Ilias uit je boekenkast. Misschien in de vertaling van Patrick Lateur? Nee, je hoeft voor deze opdracht dit klassiek werk echt niet eerst helemaal uit te lezen. Blader erin, lees hier en daar een stukje. Laat je beroezen door de taal. Kies enkele verzen. Met in je achterhoofd dat je enkele van deze klassieke, ademrijke verzen zult omscholen tot een gedicht. Een soort van briefje naar een (denkbeeldige) zoon of dochter of tante. Waarin je haar een heel gewone mededeling doet. Bijvoorbeeld dat zijn wasgoed klaar staat, gewassen en gestreken. Het gaat om het scheppen van een bijzonder spanningsveld tussen de klassieke hoogdravende taal en de alledaagse boodschap. Ook pakweg Hector, Diomedes en Patroklos hadden soms honger of hoofdpijn of vuil wasgoed.

© Daniel Billiet

Misschien heb je al meerdere keren de taalkrachtig stromende bundel Brak de waterdrager van Lies Van Gasse (Wereldbibliotheek) gesmaakt. Nog niet? Spring dan gauw op je fiets en peddel richting dichtst bijzijnde betere boekhandel. Of bibliotheek.

Maar ook intrigerend inspirerend kan het volgende zijn: ontslag! Afdankingen wegens reorganisatie. Of brugpensioen. Of afslanking wegens crisis. Bedenk een, liefst in ambtelijke taal – maar met meerdere hoekjes af – ontslagbrief voor een alledaags gebruiksvoorwerp. Poetsdoek. Dweil. Scheerapparaat. Koffielepeltje. Voetmat… Ja, het mag natuurlijk grappig zijn. Maar dan toch liefst van een grappigheid waarin metaforisch er meer gesuggereerd wordt.

© Daniel Billiet

Misschien heb je al meerdere keren de zeer geestverruimende bundel Verweerskrif van Antjie Krog (UMUZI, Zuid-Afrika, Random House) gesmaakt. Nog niet? Spring dan gauw op je fiets en peddel richting dichtst bijzijnde betere boekhandel. Of bibliotheek.

Maar ook intrigerend inspirerend kan het volgende zijn: ons geheugen speelt vreemde spelletjes met ons. Het gebeurt dat we toevallig iets zien, een beeld… en we onthouden dat. Terwijl we zoveel belangrijker ontmoetingen of ervaringen gewoon vergeten. Misschien is ook het omgekeerde waar. Misschien onthoudt de zee iets van ons zwemmen. Dringt iets van je luisteren door tot de grote oren van de sterren. Vergeet een trede van een trap nooit nog je voetstap. Schrijf een geestverruimend gedicht waarin je dit gegeven uitwerkt.

© Daniel Billiet