Het is rustig op de boekenbeurs. Of net niet. Hangt er van af hoe hoog je bent. Het is scholendag en de hallen worden overspoeld door dichte drommen kinderen. En ze hebben allemaal hun huiswerk bij. Een handvol leergierige jongeren omcirkelt mijn witte sofa. Hun vragen zijn voorspelbaar.

‘Mogen wij uw handtekening? Wat inspireert u? Wanneer hebt u het meest inspiratie?’

Goedmoedig signeer ik hun mapjes, schrijf zelf mijn naam, antwoord op hun vragen. Neen, een foto van mezelf heb ik niet. Guido Belcanto duidelijk wel. Even overweeg ik de huistaken vol te kribbelen met obscene of absurde zinnen. Ik laat het maar zo en vul geijkte formules in. Onlangs hoorde ik Saskia De Coster in een tv-interview bekennen dat ze momenteel vooral inspiratie put uit het geluid dat haar plassende hond maakt. De journalist was van slag en Saskia onderstreepte haar antwoord met een raadselachtige glimlach. Eén – nul voor de fictie.

In dezelfde wedstrijd zag ik ook P.F. Thomése scoren in het boekenprogramma waarvan de titel me ontglipt. Iets met boeken. De schrijver die me altijd aan een getuinierde Georges Perec doet denken, dribbelde Jan Leyers van het kastje naar muur toen het over de echtheid van romanfiguur J. Kessels ging. ‘Natuurlijk bestaat Kessels, het is mijn beste vriend. Is wel niet zo tuk op de media.’ Leyers kon zijn twijfel niet verbergen maar durfde er niet verder op ingaan, bang om een mal figuur te slaan. Thomése dolde wat verder en moest uiteindelijk zijn prooi lossen omdat de aftiteling eraan kwam. Hilarisch en tragisch tegelijk.

Ondertussen signeer ik met een brede glimlach postkaartjes waar het volledige team Aspe-acteurs op staat.

(c) Roderik Six

We zitten in de auto, stapvoets op weg naar de supermarkt. Op de achterbank zit een jongen van acht te spelen met een plastic Luke Skywalker poppetje. Het uur is rond, een jingle kondigt het radionieuws aan. Ik zet het geluid harder. De nieuwslezer somt feiten op: een dolle schutter, tennissterren wiens handen afgehakt worden en dat het koud wordt. Berichten uit de wereld waarover ik een mening dien te vormen. Maar niet vandaag. Ik draai het geluid zachter en staar naar het derde remlicht van de auto voor me. De jongen op de achterbank spreekt.

‘Waarom hebben ze op het nieuws niets gezegd over je opa die dood is?’

Eerst wil ik hardop lachen maar besef dan de diepte van zijn vraag.

‘Alleen belangrijke mensen worden vermeld op het journaal.’ Meteen zie ik de zwaktes in mijn antwoord. De jongen heeft ze ook gezien.

‘Was je opa dan niet belangrijk?’

‘Toch wel, maar niet voor iedereen.’ Mijn voet schuift naar de rem, ik wring mijn handen rond het stuur, vraag me af hoeveel levenstijd een mens spendeert aan wachten, aanschuiven, geduld oefenen.

‘Gaan alle mensen dood?’ Ik raak vertederd door zijn nieuwsgierigheid en voel me triest over de noodzakelijke wreedheid van mijn antwoord.

‘Ja, alle mensen moeten doodgaan.’

Het blijft een tijdje stil op de achterbank. Ik stel de achteruitkijkspiegel bij en zoek zijn blik. De jongen probeert een lichtsabel in de hand van het poppetje te klikken. Het lukt niet direct. Daarna staart hij wat naar buiten, naar de traag voorbijglijdende verkeersstroom. Er wordt getoeterd, een fiets zwenkt rakelings voorbij mijn bumper, ik moet bruuks remmen, de puber op de fiets peddelt breed glimlachend verder. Mijn hartslag daalt weer.

‘Dan is doodgaan helemaal niet erg. Het kan iedereen overkomen.’

De grote mens in mij wil protesteren, het alsnog beter weten maar ik laat mijn verzet zakken. Ik heb het gevoel dat de jongen me iets wijsgemaakt heeft. Of me wijzer gemaakt.

Een paar dagen later sta ik opnieuw aan te schuiven, ditmaal bij Andrew Riley, de tekenaar van de Zelfmoordkonijntjes. In mijn tas zit zijn boekje Great Lies to Tell Small Children. De man tekent er een mooie bonusleugen bij.

Misschien moet de jongen van acht ook een boekje schrijven: Great Lies to tell Grieving Adults.

(c) Roderik Six

Je kunt er niet naast kijken, toch?

De eenzame boekendief in de sofa. Hij zit hier nog tot 11 november… Soms toch.

En jij? Wanneer kom jij er gezellig naast zitten? Zaal 2, stand 222!

Begin deze week viel een kleurrijk kaartje in de bus: mijn uitnodiging voor de vooropening van de boekenbeurs. Blijheid alom.

Vooropening – wat een vreemd woord. Je vreest alsnog voor gesloten deuren te staan.

Zo een exclusieve uitnodiging op naam schept torenhoge verwachtingen. Het klinkt als een prelude tot seks, als een wandeling in het glazen straatje, als een date met twee nimfen aan het voorportaal van het vagevuur.
Piramides champagneglazen, zilveren lepels beluga, mild ironische gesprekken met het kruim van de Vlaamse intelligentsia, babes in catsuits die de ganse nacht voorplatten opblinken en met een hagelwitte glimlach luxe-uitgaven op adembenemende borsthoogte aanprijzen… de mogelijkheden lijken eindeloos, de nacht wanhopig kort, de kater nu al legendarisch.

Waarschijnlijk is zo een vooropening even spannend als een kindersurprise.

Wie vanavond ongetwijfeld wel op Fabergé eieren zal lopen, is Joke Schauwvliege, de actrice annex minister van Cultuur. Zij geeft op de Boekenbeurs haar maidenspeech. Nu al staat de literaire meute klaar om haar te stenigen met Vandale woordenboeken en het verzamelde werk van W.F. Hermans. Vaagheid valt dan ook aan te raden: gebruik zinsnedes als ‘democratisering van het leeswezen’ , ‘erkentelijkheid naar de literaire boekhandel toe’ of ‘gepaste steun aan auteurs’ en goedkeurend gemompel zal uw deel zijn. Zwijg echter over ‘leenrecht’ en fiets in een wijde boog om ‘Staatsprijzen’ en aanverwanten heen.

Maar we zullen ook gelukkige gezichten te zien krijgen. Simone Lenaerts mag de Debuutprijs in ontvangst nemen. Wie dacht dat vergrijzing maar een modewoord was om u langer te doen werken en aan uw pensioenrechten te knibbelen, ziehier het levende bewijs van het tegendeel. Opnieuw een vrouw ook. Wie de titularissen van de laatste tien jaar onder de loep neemt, merkt een mooie vijftig-vijftig verdeling in de geslachten – op dat ene onzijdige jaar 2006 na waarin geen enkel debuut het lezen waard bleek en de prijs dus in de kast bleef.
Dergelijke emancipatie en evenredig verdeelde aandacht voor iedere bevolkingsgroep zal Ingrid Lieten plezieren. Brengt Joke alsnog goed nieuws mee naar Brussel.

(c) Roderik Six